Saopštenja za medije
Poništiti tender za davanje koncesija za hidroelektrane na Morači
Saopštenja za medije
MANS, Green Home i Forum 2010 su danas pozvali Vladu premijera Igora Lukšića da poništi tender za davanje koncesija za hidroelektrane na Morači, jer Vlada još uvijek nije uspjela da javnosti dokaže kakve i kolike koristi će od ovog posla imati crnogorski građani.
Ministarstvo ekonomije je 10 mjeseci nakon javnih debata o Nacrtu Detaljnog prostornog plana i Strateške procjene uticaja, a 5 mjeseci od debate o Nacrtu Koncesionog akta konačno objavilo Izvještaj međunarodne konsultantske firme Poyry, koji sadrži tehničku i ekonomsku analizu za projekat hidroelektrana.
Iako ovaj Izvještaj predstavnici Vlade nazivaju Cost benefit analizom, sada je jasno da nije riječ o dokumentu koji može opravdati takav naziv, jer značajni ekološki i socijalni troškovi nijesu kvantifikovani i ukalkulisani, već su u analizi dati samo opisno, suprotno dobroj praksi i evropskom standardu zapisanom u Direktivi o vodama.
Zanimljivo je da konsultant priznaje u Izvještaju da su ti troškovi visoki i da bi se mogli kvantifikovati, pa bi Ministarstvo ekonomije trebalo da objasni javnosti zašto to nije urađeno, imajući u vidu ogromna sredstva koja su proteklih godina potrošena za pripremu projekta.
Neshvatljivo je da je u Izvještaju takođe potpuno izostavljena računica za troškove u slučaju seizmičkog događaja, s obzirom da je područje na kojem bi se gradile HE podložno katastrofalnom zemljotresu.
Zbog ovakvog neprofesionalnog pristupa u pripremi ovog složenog projekta, ne čudi što uvaženi profesor Milenko Popović nije pristao da učestvuje u izradi tkz. nezavisne analize o ekonomskim efektima gradnje HE, koju su na kraju uradili Vladini službenici.
Iz svega navedenog jasno je da analiza Poyry-a nije Cost benefit analiza, koja jedina može da odgovori na pitanje da li je projekat društveno koristan za državu. Zanimljivo je pritom da sami ekonomski podaci koji su prikazani u Izvještaju pokazuju da je izgradnja HE na ivici isplativosti, čak i kada se isključe iz kalkulacije navedeni ekološki i socijalni troškovi.
Pošto je projektom predviđeno da država Crna Gora finansira dobar dio troškova gradnje HE na Morači, a da će profit ostvarivati budući koncesionar, potvrdile su se kao opravdane sumnje javnosti da projekat donosi mnogo više štete, nego koristi Crnoj Gori.
Napominjemo da je prije godinu, kada je Ministarstvo ekonomije počelo kampanju za gradnju HE na Morači, najavljivano da će biti obezbijeđeno 4 hiljade novih radnih mjesta, te 16 hiljada kreveta u turističkoj ponudi. Izvještaj koji je Ministarstvo objavilo ni ne pominje te podatke, pa je sasvim jasno da je njihova jedina svrha prošle godine bila da se izmanipuliše javnost i da se na praznoj priči pridobije podrška građana za ovaj projekat.
U međuvremenu je najavljeno da kvalifikovani ponuđači A2A i Enel traže pomjeranje roka za dostavljanje ponuda, pa MANS, Forum 2010 i Green Home pozivaju Vladu premijera Igora Lukšića da Vlada poništi tender za davanje koncesija za HE na Morači, jer se potvrđuje da projekat ne donosi koristi državi i građanima Crne Gore.
Dejan Milovac i Ines Mrdović – MANS
Žarko Rakčević i Dejan Mijović – Forum 2010
Darko Pajović i Jelena Marojević – Green Home
